رونمایی از آزمایشگاه «فلای کیش» و بررسی وضعیت سازمان هواپیمایی
صنعت هوانوردی کشور با ظهور ایرلاینهای کوچک و نوظهور روبرو شده که با حداقل ناوگان و حداکثر ادعا، مجوز بهرهبرداری دریافت کردهاند. این شرکتها به جای ارائه خدمات مناسب، تأخیرهای زیاد، نقصهای فنی و افت کیفیت خدمات را به ارمغان آوردهاند و به همین دلیل سازمان هواپیمایی باید پاسخگوی عدم نظارتهای جدی باشد.
مشکل اصلی زمانی آغاز شد که به نظر میرسد سازمان هواپیمایی تنها صدور مجوز (AOC) را پایان کار میداند و نه آغاز نظارتهای سختگیرانه. ایرلاینهای تازه تأسیس نظیر فلای کیش، نسیم ایر و مهر کیش، که عمدتاً بر روی مسیرهای پردرآمدی چون کیش تمرکز کردهاند، نیاز به توجه بیشتری دارند؛ زیرا مجوز کاغذی به هیچ عنوان نمیتواند تضمینکننده ایمنی باشد.
وزارت راه و شهرسازی و سازمان هواپیمایی باید توضیح دهند که چرا «آدیتهای دورهای» و «بازآدیتهای سرزده» به یک الزام قانونی تبدیل نمیشود. شرکتی که قادر به تأمین استانداردهای فنی و نظام تعمیر و نگهداری نیست، نباید اجازه فعالیت داشته باشد. در حال حاضر، افرازی که با ۲ یا ۳ فروند هواپیما که عموماً زمینگیر هستند، در پی پرواز هستند، واقعاً وضعیت نظارت فنی را مشکلساز کردهاند.
به نظر میرسد که نیاز است استانداردی تعیین شود که اجازه فعالیت به هیچ شرکتی با کمتر از ۱۰ فروند هواپیمای فعال داده نشود. ادغام شرکتهای کوچک، تنها راه ارتقای استانداردهای فنی و ایمنی است. ایرلاینهای کوچک نه تنها توان مالی برای تأمین قطعات اصلی ندارند، بلکه قادر به آموزش مستمر پرسنل نیز نیستند و این وضعیت جان مسافران را به خطر میاندازد.
تمرکز این ایرلاینها بر کیش، این جزیره را به آزمایشگاهی برای شرکتهای بیتجربه تبدیل کرده است. هر نقص فنی یا افت کیفیت خدمات، مستقیم بر اقتصاد این منطقه تأثیر میگذارد و سازمان هواپیمایی باید مانع چنین وضعیتی شود. مسیرهای حساس گردشگری نباید به حیاطخلوت شرکتهایی تبدیل شوند که هنوز نمیتوانند در مباحث اساسی نظیر «زنجیره سرد کترینگ» عمل کنند.
تحلیل کمکاری نظارتی در وزارت راه و شهرسازی
نگرانی این است که چرا تمدید مجوز فعالیت ایرلاینها مشروط به نمرات قبولی در آدیتهای فنی و بهداشتی نیست. همچنین، اگر یک ایرلاین موفق به کنترل نرخ تأخیرات نشود یا در بازرسیهای فنی نمرات پایینی بگیرد، چرا مجوز آنها بدون قید و شرط تمدید میشود؟ این سوالات هنوز بیپاسخ ماندهاند.
نظارت سازمان هواپیمایی نباید محدود به بررسی اسناد باشد. بازرسان باید بهطور ناشناس شرایط کترینگ و آشیانههای تعمیرات را بررسی کنند تا وضعیت بهبود یابد. توسعه هوانوردی باید به معنای بهبود ظرفیت صندلی و ایمنی پرواز باشد. وزارت راه و شهرسازی باید نسبت به ادغام ایرلاینهای زیر ۱۰ هواپیما و پیوند زدن تمدید مجوز به «آدیتهای واقعی» اقدام کند.
در نهایت، برای خروج از این آشفتگی، کل آسمان ایران به نظارتی نیاز دارد که به جای «بلهقربانگویی» به سرمایهگذاران، به «حقالناس» و ایمنی جان مسافران وفادار باشد.